Thursday, 20 September 2012

Blog thar thu

Blog hi 2010 February thla atang khan ka siam ve tan a. Ka nun a tihlimin, ka rilru a thu awm te ziah chhuah nan ka hmang ve nauh nauh a. Mahse ka blog hmasa chu a link Address leh Email ka hmante chu ka duhthu a sam loh em avangin kum hnih zet ka lo tuaihnum ve tawh ka blog chu kalsanin Blog thar tihian ka siam ve ta a, mahse ka thian tam tak leh ka blog min tlawh sak thintute erawh ka ui ngei mai. He ka blog tharah hian min rawn tlawh leh fo turin ka beisei che u a nia.

HRINGNUN Chapter-5

Lo tangkaipui mi pakhat tal an awm tak mialin, ka chanchin tawite kan zep leh zuai teh ang.

Ruihhlo ringawt mai buaipui ka hman hlelh thin na ata Pathianah piantharna ka han chan ve tirh khan, kan chhungkua chu retheihna khur thuk takah kan lo tal lut tawh a. Rawngbawlnah ngaiin Revival Team te zuiin ka hman hlel ve thin a, mahse chungah chuan mittui tla chunga ka zin chhuah kha ava tam em!! Thian ten Bag nalh tak tak leh Beding mawi tak takin an tel a, an mahni ta ngei an rawn hmang a, kawr thar nalh tak tak nen an rawn inchei a, kamis thar emaw kekawr thar emaw hi kan zin chhuah dawn apiang hian an rawn nei thei deuh reng thin a. Kan zin chhuah dawn zan hian engmah neih ka nei ve ngai silo, leina tur pawh vana rah ang mai kha a ni thin a. Ka Nu khan mi bag hawh tur a zawng kual a, hun rei tak tak champui tur chuan tuman an bag tha min hawh tir phal heklo, bag hlui rawng da tawh tak, a zipper pawh tha tawhlo, a thuina peh hiai huai mai chuan ka thawmhnaw neih ve chhun chhun, kum hmasa christmas a ka Pa min thui sak te chu ka khung tan a. Beding telna tur pawh ka nei silo a, kan puanhlap pakhat hlui tawh tak chuan ka mutbu mi hmuh atan pawh a mawilo tak mai, Lapaw lang heng hung tawh leh ka Lukham puanthem a ip hnawh puar ruh tung mai chu ka tel muk ve nasa thin a. Rawngbawlna hmunah mutbu kan han siam sang sang a, thian ten Sleeping bag nen, Sava hmul a siam Lukham dup nuam tak takte, Blanket nalh tak takte an phawrh sang sang a, ka mutbu ka han phah ve a,... Ka rilru a na a, keimah ka inkhawngaih a, ka mittui hi thiante hriat loh hian a far zung zung fo thin. Camp kan chhuak a, Pathianniah Thianten thuamhnaw nalh tak tak leh Kawrchung nen an inchei laiin, kamis banbul rawng da lam tawh chu Pathianni a incheina ka neih chhun ani a, pheikhawk Bazara Rs.250 man ka Nu min lei chu ka bun ve ran thin bawk a. Pathian lakah hian ka vui lek lek thin!! Chutiang chuan kum 4 chhung khan ka hun ka hmang thin a, hlimna leh lawmna tam tak nei thinin, pathian hnathawh kan rawngbawlnaah lang thin mahse, ka retheihna chuan min tahtir fo thin.

Hun alokal deuh a, Kohhranah theihtawpin ka inhmang ve a, ka retheihna chuan min tibuai hle mai a, KTP leh kohhran thiltihna thenkhata tel ve ka zah chang a tam ta! Pathianthu sawite chu ka tim deuh dui reng a, mahse hei hi ka hria, PATHIANIN ENGKIM A NEI tih hi.

Zanah ka mut dawn apiangin Pathian hnenah ka thlen thin a, beisei tur a awm loh hnu pawhin Amah ka beisei tlat a. Ka tawngtaina ber ni thin chu,''Lalpa, i rawng ka bawl vena te hi alo zau zawk theih nan leh, tun aia ka thawh hlawk zawk theih nante, miten i thu ka sawi an ngaihchan theih zawk nan kan retheihna atang hian min khai chhuak rawh''tiin ka dil thin a. Pathianin min la chhang dawn tih hi ka ring tlat a, kum a liam zel a, ka dil ngai ka dil reng a. Lalpa chuan amah beisei tlattute chu a hawisan hlen ngai lo!! Ka unau ten sawrkar hna an han hmu ve ta nak nak a, chung pawh kan beisei phak loh hlir maiin hna an han hmu a. Kei erawh chu hna min pe ve talo tun thleng mai hian, Ama rawngbawl turin min duh a nih ka ring mai a.

Tunah phei chuan kan hausa ta ka tihna nilovin, kha ka dinhmun ata kha Lalpan mangang taka ka dil thinna kha min chhang ta!!

Kohhran lamah lah ka thlen phak pawh ka rin ngam ngai loh rawngbawlna pawimawh tak takah min hlang kai a, KTP leader nihna hial te pawh ka lo chelh ve tawh a, khawtlangah nise mite nih chak em em dinhmun tam takah min hlang kai a, ava ropui em!! Lalpa hi, rintlak, innghahna tlak, amah beiseitute hnena a chakzia tilang thin a ni. Ka duh zawng zawng erawh min pe lo, mahse, ka mamawh engkim erawh min pe thin.

Lalpa hi enge ka pek ve tak ang le? Tih hi ka inzawhna a ni reng fo tawh ang.

Natnatically

A nia lawm, khatih hun chhung khan khawvel hi a hrehawm em a sin, ka tan hian. Val hi a val theih tak tak loh a, Nuih a za tawi tarh mai a, ka thluak lah chu a chawlawl ta emaw ni tih mai turin a bing mup mup mai a, Mahni tawka chaw hehlo mi nih naklai chuan chaw kuttum tiat lek pawh tep niap niap chungin ka lem thei hram hram chauh kha a ni si a.

Ni 8 chhung zet mai pawn chhuak thei miahlo tura min bawih bet tlat a, khuma min nam bet tlat theitu kha natna lungkuailo tak mai nen khan intawn leh hi ka hlauh berte zinga mi a ni ngei ang mawle. Kan khaw lui te tak te te aṭangin Tlawng lui a ruang an hmuh thute thlengin ka ngaihtuah a. Kan kawmchhak pa Mamit kal lo haw theilo an buaipui te leh Tetea leh Ruth-i bo dan mak danglam tak mai leh an ruang an hmuh loh chhan turte thlengin chhui chhuak ta vek te hian ka inhre rum rum. Ka ngaihtuahna tawi mang mup mai chuan a ngaihtuah kim angreng phian lawi si.

Ni 8 lai pawn chhuak ta lo chuan a Ni 9 na a kan kawtkai pel a khua kan chuan ve leh zet kha chu, Ar khual an sawi ang maiin ka ṭi duk a, Phai ui kaih thlen hlim ang maiin mikal velte chu ka melh ang zuk zuk a. He dinhmuna min din tirtu Natna, natna mai pawh ka ti duh lo, natnatically hi ka va haw tak em.

'Mahse' tih hi a awm tlat. mahse, khatianga dam leh maithei natna ka tawrh mai pawh hrehawm ka tih em em lai khan, natna an dampui tawh dawnlo a ni tih hriat ngawih ngawih tuartute hlim taka an nui thei si te, thihna meuh an tawh pawh a, Pathian la fak talh talh theite nun hi ka ngaihtuah thlen chuan Ṭahna ruama tuihna thar chu an zawng hmu bik a nih dawn hi ka ti ta a.


Ntana leh hrehawmna ten a bawm mek lai leh, Chhiarna rapthlak leh Vanduaina ten a bawhbeh mek lai pawh a hlimna tak tak nun, lungawina nen a tuar zeltute nun hi Hringmi kan chan chhung hian a ai awhawm hi a lo awm silo. Chu nun nei tur chuan min pe theitu Lalpa hnena in pek zel mai hi ka lo thlang leh ṭhin.

Beiseina

Bikbona hmun nuam.
eng awm chhun a thim pawha
ruihna hlo duh awm
ruah karah khaw thiang
rinna-in mi thlir tir a
hling aiah pangpar"
hringnun zin kawng zawh a nuam,
tum ram thlen ai paw'n.
arsi piah ramah
mi hruai, mi thlen lo mahla,
ka chakna i ni."




Chhum thim chha tak a lo lang a, kawlah ni a chhuak tawh dawnlo em mi ti a, furpui an tuar tlawk tlawk ang mai hian, hringnunah hian beidawnna in min hual vel a, ka velah thimin min bawm a, beiseina ni eng chu lang mai tur hian a mawi thin silo.

Thinlung a chau zova, rilru a in Ar bo a zawng a, hmuh tur erawh a awm silo! A chhan leh vang ka dap a, khuarkhurum thuk tak a kharhnan tlat ang mai a ni. Ka hawi vel a, vanduaina ten sipai rual ang maiin min rawn nang ching ta.

Lung kan mawl vang emni?

Ka awih teuhlo, kiltinah hmasawnna a lo thleng a, kan rahka tinah hmasawnna chuan min lo hmuak zel a, kawmchhak pa in hma a sawn viau chuan kawmthlang pa pawhin hma a sawn ve hun alo thleng tep a ni an ti maw? A ni mahna le!! Khawvel hian zahawmna a neih chhun chu Upa te hi an ni an ti em khah? Chutiang chuan kan ngai chiah em? Kum atam pauh leh kan hlutna a sang an ti, kei erawh chuan a teuh loh zia ka hria. Leihlawn rahka tinah hian kan hlutna a tlahniam zel zawk a ni lawm ni?
    “Hmanah chuan hmanah chuan Vai lal nupui ka ni a, tunah chuan tunah chuan ka pu Saza nau ka awi e..” tih hla thu hlui zet hian kei chu min vel thin. Hmanah chuan ka hluin ka mawi ve mahna, nakin lawkah chuan..tiin ka hlutnain tangka 30 pawh a buk uai zo lo ang a, Bukna khai kan a nih rual hian ka lamah bukthleng chu a uaifual silo ang tiin ka ngaihtuah thin.
     Naupang tualchai rual lek kan nih lai kha, kum tam ala vei hmain ngaih chang ka ngah ta. Khang hun ang laiah khan kan nun hi han lut leh dawn chhin ila, thangthar khawchhak mifing aia fing zawk mah, mahni chanvo leh right hre bel hler hlurte hi a kawngkhar te takte ah khan an palen leh nulen em vang ni hran hauh lo hian an leng hian ka ring lo tawp.
    Thiamna sang zawk nei thangtharte hian, Thalaite Khawvel tiin kan hun kan hrilhfiah e kan ti a ni maw? Thangthar mifing rual zingah hian kan rual u ten an at vang ni silo hian luh zai an rel thei ta lo!! Kei chuan hei hi hmasawnna nilovin Hrichhia a ni ka tih tlat loh chuan ka lungawi thei lo tawp ang.
    Vana Arsi te khi telescope neilo mahla han thlir ve tehreng u, Chhohreivung hian a chunglama awm kumhlun turin Arsi pathum zingah khian remna a siam ngailo, Chungnung ber chuan a hnuaihnung ber nih hun angah a sin. Thangtharte erawh hi zawngin Ai a upa te zahna kan vawn thin kha kawng kawi tinah kan thlauh then zel a, “Aia upa te zah thiamin an thute awihin zawm fo rawh” tih hlate ai chuan “Its My Life” tih tawngkam tawite hi kan bengah kan thun hnem ta lutuk a, kan rual u ten kan zingah hmun an chang ve ta meuh lo. Hei hi kan fin vang ni tak maw?
    Khawtlanga min uap lumtu rual u te kha khawnge an awm zawh tak le? Kohhran inkhawm tiphuisuitu tar chaklo zawkte khan khawi hmun nge an chan tak? Chhungkua thlamuang taka an thlazar hnuaia min humhim thintu i Pi leh Pu te kha khawnge i thuhruk zawh tak le? I changkanna leh i finna te hian an hmel pawh lan ngam lovin a thukru ta em ni? Changkanna kawng bo tak chu ava ni em!
    Zan thim hnuaia tleirawl te in val upa thankin zet a vau khur khur mai ka hmuh chang hian, kum tlemte a lokal leh huna a vautu chan tur chu hetiang ai nasa mah hi ala ni dawn tih ka ngaihtuah thin. France ho thufing mawi tak pakhat a awm, “I ram leh i nun humhim nan aia upate zah rawh” tih tawngkam hi Mizo thangtharte hian i zir tha leh ang u.
    Kan finna leh thiamna te, kan changkanna leh hmasawnna te hian aia upa kan zahna thin kha a la bo a, an mahni a tawmim tir a nih chuan hmasawnna kawng bo, Finna mei bul, Changkanna khingbai a ni ka ti lo theilo.
    Hmanni mai ngaihtuah pawhin tun dinhmuna a upa te zahna leh chawimawina rilru kan nei tlem ta em em mai hi Thangtharte hmasawnna leh finna vang a nih ka ring thei thlawt lo, Thangthar mifing te hi Lung kan mawl vang em ni zawk?

Hosana ka neilo

Kum 20 zet chu a lo liam ve ta dawn reng mai. Kan Naupan lai khan Tumkau Ni hi nghakhlel tak khan kan thlir thin a, "Hosana Lalpa Hminga lokal chu a eng a thawl e...." tiin kan au rual a, kan Sunday School zirtirtu fel leh inpe tak takte khan min han kaihruai a, Lalpa fak zawng zawng zingah hian theihtawp chhuah a faktu leh tihtakzeta au kha kan ni ber awm e. Tumkhat kha Kan Zirtirtu ten Tumkau nei lovin tumah lokal loh tur a ni a, Tunkar chhungin lo ngaihtuah lawk vek tur a ni an ti a. Ka Pa lah chu a damlo a, Ka Nu in ramah riaklutin hna a thawk bawk si.. Kan In velah han ken tur mai a awm si alo. Kha mi tuma Hosana-na lama kal ka chak zia kha aw. Tumkau neilo chuan ka kal duh hauh silo. Dar 7 vel a lo rik chuan Kawngzawh chu an thawm ka hre phak ta. Rang takin In atangin ka tlan chhuak a, Naupang hlim taka Kawngzawh an zai rual thap thap ka hmuh chuan, Ka mittui hi a luang zawih zawih a, Tap pur chung chuan an Kawng zawh lai chu ka lo thlir reng a. Kan Zirtirtu Fel tak mai pakhat chuan min rawn hmu a. "Hawh le lokal ve ta che, ngatinge i tah a.." a ti a. Ka tawng chhuak lawk thei lo, Dar chhin awk awk khawp a lungchhia aka inhnit faih faih hnu chuan "Hosana ka nei ve lo" tiin ka lo chhang a. Chutia min hmangaih taka ka harsatna min zawttu an han awm chu, ka lung a chhe zual sauh ni hian ka hria. Kan Zirtirtu chuan Ama Tumkau ken lai chu min pe a, "Kal rawh le, kan kal rual zel dawn nia, hei i ta tura ka lo ken a nia.." tiin min kai a. Hlim takin ka zui a, ka thiante aurual rual chuan hrawk phiar tawng tawngin ka au ve a. Khang hunte khan kum tam min liam san ta. Ka damloh nikhua khan Sunday School a kan Zirtirtu te kha ka ngai ber thin a, min tawngtai sak a, min rawn kan changte khan ka va lawm thin tehlul em. Ka ngaisang a, an ni aia rin leh ngaihsan dang tumah ka nei ngai lo. Khatiang taka ka rilru chhungril tak a ka dah sang thei kha an rawngbawlna ah khan an lo inpe em mai a. Ngaihsan tlak hi an lo va ni em? Kan khua atanga 20 Km. vela hlaah kan Bial chhung a mi Kohhran(Khua) pakhat a awm a, khami hmunah khan Motor in a kal theih a ni siloh a. Naupang Inkhawmpui kan neihte khan Kan Zirtirtute khan min inpuak chhawk a, min paw thleng zak zak thin, Min paw chung khan an kokichhuan bawk a!! Ka theihnghilh theilo. Tun thleng hian Nitin School a kan Zirtirtu hluite ai hian Sunday School a kan Zirtirtute kha chhungril takah hian ka la zahin ka la dah sang zawk em em a ni. Tunlai Sunday School a zirtirtute hi enge kan an ve le? Khatiang dinhmun kha kan naupangte lakah hian kan la hlawh chhuak ve phak ang em aw ka ti thin. Tunhnua Sunday School Zirtirtu ka nih ve hnute hian ka tluk loh zia hi ka hre chhuak fo thin.

Josana ka neilo

Kum 20 zet chu a lo liam ve ta dawn reng mai. Kan Naupan lai khan Tumkau Ni hi nghakhlel tak khan kan thlir thin a, "Hosana Lalpa Hminga lokal chu a eng a thawl e...." tiin kan au rual a, kan Sunday School zirtirtu fel leh inpe tak takte khan min han kaihruai a, Lalpa fak zawng zawng zingah hian theihtawp chhuah a faktu leh tihtakzeta au kha kan ni ber awm e. Tumkhat kha Kan Zirtirtu ten Tumkau nei lovin tumah lokal loh tur a ni a, Tunkar chhungin lo ngaihtuah lawk vek tur a ni an ti a. Ka Pa lah chu a damlo a, Ka Nu in ramah riaklutin hna a thawk bawk si.. Kan In velah han ken tur mai a awm si alo. Kha mi tuma Hosana-na lama kal ka chak zia kha aw. Tumkau neilo chuan ka kal duh hauh silo. Dar 7 vel a lo rik chuan Kawngzawh chu an thawm ka hre phak ta. Rang takin In atangin ka tlan chhuak a, Naupang hlim taka Kawngzawh an zai rual thap thap ka hmuh chuan, Ka mittui hi a luang zawih zawih a, Tap pur chung chuan an Kawng zawh lai chu ka lo thlir reng a. Kan Zirtirtu Fel tak mai pakhat chuan min rawn hmu a. "Hawh le lokal ve ta che, ngatinge i tah a.." a ti a. Ka tawng chhuak lawk thei lo, Dar chhin awk awk khawp a lungchhia aka inhnit faih faih hnu chuan "Hosana ka nei ve lo" tiin ka lo chhang a. Chutia min hmangaih taka ka harsatna min zawttu an han awm chu, ka lung a chhe zual sauh ni hian ka hria. Kan Zirtirtu chuan Ama Tumkau ken lai chu min pe a, "Kal rawh le, kan kal rual zel dawn nia, hei i ta tura ka lo ken a nia.." tiin min kai a. Hlim takin ka zui a, ka thiante aurual rual chuan hrawk phiar tawng tawngin ka au ve a. Khang hunte khan kum tam min liam san ta. Ka damloh nikhua khan Sunday School a kan Zirtirtu te kha ka ngai ber thin a, min tawngtai sak a, min rawn kan changte khan ka va lawm thin tehlul em. Ka ngaisang a, an ni aia rin leh ngaihsan dang tumah ka nei ngai lo. Khatiang taka ka rilru chhungril tak a ka dah sang thei kha an rawngbawlna ah khan an lo inpe em mai a. Ngaihsan tlak hi an lo va ni em? Kan khua atanga 20 Km. vela hlaah kan Bial chhung a mi Kohhran(Khua) pakhat a awm a, khami hmunah khan Motor in a kal theih a ni siloh a. Naupang Inkhawmpui kan neihte khan Kan Zirtirtute khan min inpuak chhawk a, min paw thleng zak zak thin, Min paw chung khan an kokichhuan bawk a!! Ka theihnghilh theilo. Tun thleng hian Nitin School a kan Zirtirtu hluite ai hian Sunday School a kan Zirtirtute kha chhungril takah hian ka la zahin ka la dah sang zawk em em a ni. Tunlai Sunday School a zirtirtute hi enge kan an ve le? Khatiang dinhmun kha kan naupangte lakah hian kan la hlawh chhuak ve phak ang em aw ka ti thin. Tunhnua Sunday School Zirtirtu ka nih ve hnute hian ka tluk loh zia hi ka hre chhuak fo thin.

Eden Fashion



Mihring an ral kumte nen tih ang mai khan, Mihring kan ral zel a, chhuan thar an lo chhuak zel bawk. Chutiangin kan khawvel inher dan pawh a danglam ve zel a, kan duh zawng leh ngainat zawng pawh a inthlakthleng ve zel a nih hi. Tun tumah chuan Hmeichhe incheina lam bik hi thlur bing dawn teh ang.

Kan fashion chungchang hi kan sawi fo thin a, a thenin kan sel a, thenkhatin awm kan ti em em bawk a. A tha e, a tha lo e tih lamah chuan ka ngaihdan tarlan ka tum hran lo. hei erawh tarlan ka duh, mithenkhat sawi dan hi.

A hmasa berah chuan Pathianin Mihringte a siam khan Fashion chikhat chu a rawn intan tawh a ni tih hi hre tel reng ta ila.

Kumin kum thar hlim hlawt atang khan Pawngsual, Nula, Kumtlinglo..etc. pawngsual a awm hnem tawh hle mai a. heng pawngsual a lo tam tak em em chhan hi kan Fashion vang hi ni a ngai an thahnem hle. Kum tlinglo leh tleirawl pawngsual te hi, an mahnin an cho chhuah reng a ni a, an incheina Pawnfen chhing tak, mawng lak lek lek a an ha a, an mal zawng zawng deuhthaw langa kawtlaia an kal velte hian Pawngsual nasa takin a ti tam a ni an ti thin. Hei hi a dikin in ring em le?

Thenkhat chuan Bible in hun tawp dawn a, hun hnuhnung sign a sawite kha thleng tur reng a ni a. Tunah hian Bible in hun hnuhnung a ni tih kan hriat theihna tura Sign lo awm tur a sawite kha a thleng dik chho mek a ni mai ti a ngai an awm bawk. Nang enge i ngaih ve dan le?

Eden huanah khan Fashion chu a lo intan tawh a, Pathianin Mihring a siam khan Saruak ngalngatin an awm a nih kha. Tin, A chhia leh a tha hriatna thei an ei khan Saruak an nih zia hria in, an zahmawhte khuh thei tawk tawkin Theipui hnah an inbel ta kha a ni a. Kha Eden huan Fashion kha lo thang zelin zahawm zawk leh mawihnai zawkin a lo inthlak thleng chho zel a. Khawvel changkanna mil zelin Fashion a in thlak a nih hi. Tichuan tunah hian kan Nula te Fashion hi Eden huan Fashion ah khan a lut leh tep ta! Nge kan lut mek tawh zawk?

Rev. William Williams Mizoramah



He hmun Tlawng kam, Kutbul kai hian sawi a hlawh fo tawh a. February Ni 8.2012(Nilaini) khan Serlui Presbytery Standing Committee chuan an tlawh a, he hmun a ram lo nei tawhtu Kawnpui Pastor Bial KTP atangin tawiawm tura min beisei angin ka tel ve a. He hmun chanchin hi a tawi thei angin han sawifiah dawn ila.

Mizoram History a hmun pawimawh tak changtu Tlawng kam, Kutbul kai chanchin hi Kawnpui Pastor Bial KTP chuan hun engemaw chen an lo chhui chiangin an lo buaipui tawh a. April Ni 2.2011 khan he hmun hi tlawh chhuakin Bial KTP ten hun an zuk hmang tawh a. Helai a ram neitu Pu R. Kapthanga Hortoki hnenah a ram chhung a hmun pawimawh tak a awm thute sawipui niin, a ram chu Bial KTP hnenah hian 40ft. bial vel phal takin a pe a. Hemi tum hian a hmunhmate zuk sam faiin, inkhawmna hunte zuk hman a ni.


Kum 1891 March Ni 15 ah khan Welsh mi, Khasi ram Missionary ropui tak Rev. William Williams, chuan Tlawng dung rawn zawhin, Lawngin Mizoram a lo lut a, Aizawl pan tur a lokal a ni a, a rual hian midang pathum Scottist mi Benjamin Aitken, Assamese mi Kasinath leh Khasi mi U Khanai te an rawn tel ve bawk a. March Ni 15.1891 hian Kutbul kai hi an lo thleng ta a, Tlawngkam a Mizo lo awm an han hmu chu an Lawngte tidingin Vaukamah an chhuk a, Liankunga Khua a mi Naupang te leh Putar an lo awm a, Naupang ho hnenah chuan Nawalh leh Bible Milem te an sem a, Hla te an sa a, Naupang ho chuan ngaihnawm ti takin an lo ngaithla a. Lawng lam pana an kal san hnu chuan an hla sak thluk ang chuan naupang ho chuan an tiri ve riai riai thawm te chu an hre phak a ni.

Hemi hnu hian Sairangah Lawng a inkar chho zelin, Sairangah hian Sakawr an lo nghak a. Aizawl hi Ke in an lut ni a sawi a awm thin a, Ke a lut lovin Sakawr hmangin Aizawl hi an lut a. Sairangah Sakawr lo nghakin, an Sakawr tur a lo thlen chuan March Ni 20 ah Sakawr hmangin Aizawl hi an lut ta a ni. Aizawl an thlen hnu hian Pathian thuchah te sawiin Chanchintha an hril nghal a. Thlakhat tlinglo hret Aizawlah hian an cham a. April Ni 17.1891 ah Aizawl chhuahsanin an haw leh ta a ni.

Tichuan, he hmun hi Serlui Presbytery chuan humhalh a, enkawl zui a tum mek a, tunah hian In te sak a, Chhinchhiahna lungphun te siam turin hma a la mek a. Kawnpui Pastor Bial KTP in ram helai a a lo neih tawh pawh Presbytery Standing hian Presbytery a hlan turin an dil a, Kawnpui Bial KTP hian phal takin Presbytery kutah hian an hlan a. Hemi bakah hian helai hmun a ram neitu Pu R. Kapthanga Hortoki Vengchhak hian Presbytery kutah hian a ram tin khat hmun vel pek belh a inhuam a, Presbytery hruaitute nen an in be mek.

Inkhawmpui hautak zet chu

March Ni 1 atang khian KTP General Conference chu Thenzawlah hmang turin kan inbuatsaih leh ta rup mai. Thalai tan chuan he inkhawmpui hi a hlu a, Presbyterian Kohhran mi bik tan chuan a tluka Inkhawmpui lian leh a tluka hlimawm hi a tamlo mai thei e.

Mikhual thlen ni a lo nia, Zoram hmun tin atangin Motor remchang kan hmuh a piangte hmangin kan inphur khawm ruih ruih mai a, a hlimawmin a phurawm thin ngei mai. Hmel leh hming pawh inhre ngai reng reng lo tur thenkhat te Nupui Pasal atan an lo intawnna a lo ni bawk nen. Pathian rawngbawlna huang chhunga han inchhar nawlh nawlh mai te hi a lawmawm danglam riau a ni.

Chutih rual chuan he Inkhawmpui lian tak mai hi thleng tur hian sum leh pai a va ngai hnem tak em. KTP Gen. Conference thlengtu tur a piangte buaina lian ber chu khawi atangin nge sum heti zozai hi kan neih theih ang tih hi a ni a, Fundrising Committee te lu tihai ber tu a ni reng tawh dawn a ni.

Kan veng Kawnpui in kan thlen tum pawh khan sum haih luh kawngah thahnem ngaih a na si, kan Bialtu Pastor te, kan sum lam ngaihtuahtu tur Committee te sawrkar dawrin leh Mimal(MP leh MLA) te dawrin fund awm thei angte an han beisei kual a, mawng vawmba ang zar zara an chet chung pawh khan kan in tuam hlawm thei awrh chauh mai kha a ni a. Khang sum Inkhawmpui puala kan hmuhte kha a thianghlim em le?

Tuntum a thlengtu tur Thenzawl khua pawh hian Inkhawmpui atan Budget Cheng Nuaih 34 chuang zet Budget ah an eiin ka hria a. Heti zat zat sum hi khawi a mi nge an hmuh ang? Ngaihtuah a tithui hle in ka hria. Kan Inkhawmpui Lian leh urhsun te hi Pathian hian a lawm ang em le tih hi ka ngaihtuah thin. "In inkhawmpui urhsun te hi ka hne a ni.." a ti ve mai lovang maw?

Sum thjianghlim leh dik taka hmuchhuak tur chuan Cheng nuaih 34 chuang hi hmuh chhuah a hautak dawn em a sin. MLA leh MP fund te kan pawt khawm mai mai thin em mi? Hengah hian kan Inkhawmpui neih chhan Pathian hi a lawmin, kan inkhawmpui hi min awmpui ang em le?

Heti lo zawnga a tangkaina leh a hlawkna te ngaihtuah duh chuan a am teuh a, sawi tur a tam tho awm e. Heti zawnga han thlir erawh chuan rilru a kalh a kim thei lo a nih hi.

Kum thar Chibai bukna

Kumthar Chibai ka buk nan che hei te hi


Thenkhat chuan, kumhlui mual liam mai tur chu ngaiin an lung an tileng ngei ang le. Hmun thenkhatah(Khawthenkhat) chuan Kum hlui ni tla hnuhnung ber tur chu New Year Eve ah tlangah te kal khamin an thlah liam fo thin. Kei zawng nunhlui ngaia lunglen aichuan hmalam a beiseina awmte thlir hi ka tum lui ve talh thin. Kei zawng nunhlui ngaia lunglen aichuan hmalam a beiseina awmte thlir hi ka tum lui ve talh thin.

Kum 2011 kum kan thlah liam tak kha mithenkhat tana kum malsawm tak a nih laiin thenkhat tan erawh, an tahna thlentu a lo ni ve tho bawk nen. Mipui an thuhmun fo theilo,..dam leh damlo an awm thin..tih ang deuh kha a ni awm e.

Hma lam hun thlir theilo lek leh, hmalam a Kumthar lo awm tur atana inpuahchah lek lo a, hunhlui ngaih hian awmzia a ei thui meuh lo. Kumtharah Lal Isua nen tiin, kawngkhat tala hmasawnna nei turin kan rilru i siam sauh sauh ang u.

Kan hmalam hun atana ruahmanna kan siam dan a zir hian hma kan sawn dawn nge kan hnungtawlh zawk dawn tih hi a lang thei ruai ruai.

Kum a thar hlawt a, mahni hnaah theuh kan bur tan leh nghl sap sap ang a, eng hna thawk mi nge i nih tih hi itan a pawimawh berlo a. "I hmalam hun atan, he kumtharah hian eng ruahmanna nge i siam" tih hi a pawimawh ber mai chu a ni. Ruahmanna neilo, lawng kartu awmlo ang mai a, boruak leh hun inher velin, a kaih kual mai mai theiha i nun kha i sawh ngheh loh chuan, kum tam a kal hmain, i hming hi mit rilruah a hlu lo tual tual ang. Kan chanpui, kan mihringpuite rilrua hlutna kan neih ve hi dam tinuamtu pakhat ani ve thin.

I hmalam hun a tan hmasawnna kawng khat tal i hmuh theih nan a ruahmanna i siam theih nan KUM THAR CHIBAI KA BUK A CHE.

Ramri ka tlawh ve a

Ni 11/11/11 atanga Ni 13/11/2011 hmang khan kan Branch KTP in Phaisen Branch KTP te tlawhin kan kal a. Phaisen Khua hi Mizoram Hmrathlang lam a awm a ni a, Thingtlang khuaah pawh la thingtlang ve tak a li ti ila ka sawifiah thiam dan tawi ber chu a ni mai e.

A khaw hmun tak hi chu Mizo ten kan tih dan pangngai angin tlang bawk lai bawh in an inbawk khawm a, a khaw sir tawn tawn erawhchu Phaizawl nuam tak a ni a, leilet zau tak tak a awm a, Mizoram a Phaizawl kan neih zingah chuan a zau berte zing a mi a ni.

Phaisen atanga Kilometre 1 pawh tlinglo ah hian Mizoram leh Assam inrina a awm a, he hmunah hian Picture a kan hmuh ang hian PWD(niin ka hria a ka chiang chiah lo) IB a awm a, he IB ah hian 1st IR Batallion ten post neiin awmhmun an khuar ve mek bawk.


Phai kal manah Nula thla kan lakpui ve a nih hi. :)

Ka sawi duh tak zawk chu he hmun hi tun thleng hian tih fel ala ni lo a, Phaisen khawchhung thleng hian Assam lam chuan an ram niin an sawi a, Mizoram hian kan ram chin niin a ngai bawk a, IR post piah deuh ah hian Assam Police ten hmun an khuar ve bawk.

Ramri chin ni a Mizoramin a ngaih chinah hian YMA ten Signboard tar in chhinchhiahna an siam a, he hmun piah lawk mit a hmuh phak maiah hian Vai dawr a awm tan a, Sap Zu chihrang hrang lei tur a awm nghal a, Sawrkar hian a khuahkhirh mek lai hian he hmun atanga lak luh hi a awlsam awm mang e tihte ka ngaihtuah a.

Tin, kan state ramri chin hi chhim leh hmar ah hian a chianglo nuaih mai a, hengte siam fel ngam ram hruaitu hi kan mamawh hlein ka hria.

Ramri ka tlawh ve a

Ni 11/11/11 atanga Ni 13/11/2011 hmang khan kan Branch KTP in Phaisen Branch KTP te tlawhin kan kal a. Phaisen Khua hi Mizoram Hmrathlang lam a awm a ni a, Thingtlang khuaah pawh la thingtlang ve tak a li ti ila ka sawifiah thiam dan tawi ber chu a ni mai e.

A khaw hmun tak hi chu Mizo ten kan tih dan pangngai angin tlang bawk lai bawh in an inbawk khawm a, a khaw sir tawn tawn erawhchu Phaizawl nuam tak a ni a, leilet zau tak tak a awm a, Mizoram a Phaizawl kan neih zingah chuan a zau berte zing a mi a ni.

Phaisen atanga Kilometre 1 pawh tlinglo ah hian Mizoram leh Assam inrina a awm a, he hmunah hian Picture a kan hmuh ang hian PWD(niin ka hria a ka chiang chiah lo) IB a awm a, he IB ah hian 1st IR Batallion ten post neiin awmhmun an khuar ve mek bawk.


Phai kal manah Nula thla kan lakpui ve a nih hi. :)

Ka sawi duh tak zawk chu he hmun hi tun thleng hian tih fel ala ni lo a, Phaisen khawchhung thleng hian Assam lam chuan an ram niin an sawi a, Mizoram hian kan ram chin niin a ngai bawk a, IR post piah deuh ah hian Assam Police ten hmun an khuar ve bawk.

Ramri chin ni a Mizoramin a ngaih chinah hian YMA ten Signboard tar in chhinchhiahna an siam a, he hmun piah lawk mit a hmuh phak maiah hian Vai dawr a awm tan a, Sap Zu chihrang hrang lei tur a awm nghal a, Sawrkar hian a khuahkhirh mek lai hian he hmun atanga lak luh hi a awlsam awm mang e tihte ka ngaihtuah a.

Tin, kan state ramri chin hi chhim leh hmar ah hian a chianglo nuaih mai a, hengte siam fel ngam ram hruaitu hi kan mamawh hlein ka hria.
Ni 11/11/11 atanga Ni 13/11/2011 hmang khan kan Branch KTP in Phaisen Branch KTP te tlawhin kan kal a. Phaisen Khua hi Mizoram Hmrathlang lam a awm a ni a, Thingtlang khuaah pawh la thingtlang ve tak a li ti ila ka sawifiah thiam dan tawi ber chu a ni mai e.

A khaw hmun tak hi chu Mizo ten kan tih dan pangngai angin tlang bawk lai bawh in an inbawk khawm a, a khaw sir tawn tawn erawhchu Phaizawl nuam tak a ni a, leilet zau tak tak a awm a, Mizoram a Phaizawl kan neih zingah chuan a zau berte zing a mi a ni.

Phaisen atanga Kilometre 1 pawh tlinglo ah hian Mizoram leh Assam inrina a awm a, he hmunah hian Picture a kan hmuh ang hian PWD(niin ka hria a ka chiang chiah lo) IB a awm a, he IB ah hian 1st IR Batallion ten post neiin awmhmun an khuar ve mek bawk.


Phai kal manah Nula thla kan lakpui ve a nih hi. :)

Ka sawi duh tak zawk chu he hmun hi tun thleng hian tih fel ala ni lo a, Phaisen khawchhung thleng hian Assam lam chuan an ram niin an sawi a, Mizoram hian kan ram chin niin a ngai bawk a, IR post piah deuh ah hian Assam Police ten hmun an khuar ve bawk.

Ramri chin ni a Mizoramin a ngaih chinah hian YMA ten Signboard tar in chhinchhiahna an siam a, he hmun piah lawk mit a hmuh phak maiah hian Vai dawr a awm tan a, Sap Zu chihrang hrang lei tur a awm nghal a, Sawrkar hian a khuahkhirh mek lai hian he hmun atanga lak luh hi a awlsam awm mang e tihte ka ngaihtuah a.

Tin, kan state ramri chin hi chhim leh hmar ah hian a chianglo nuaih mai a, hengte siam fel ngam ram hruaitu hi kan mamawh hlein ka hria.

Hritlang damdawi tha

Tunlai hian sik leh sa inthlak lai mek ani a, tlang hrileng a tam hle mai a. Hritlang avanga harsatna tawk ten inlo tangkaipui ngei ka beisei e.

Hritlang damdawi atan chuan hei hi a tha khawp mai. A siam dan tur ang tak hian lo siam ve chhin teh darkar 24 chhungin a result a lang hman ngei ngei a nia.

Thingpui sen tak deuh takin lum la, Thingpui No khatah 'Pudina' hnah 8 vel telh la chhuang so bawrh bawrh ang che. Chuan, No ah i thlit chhuah hnuah Khawizu chini aiah a thlum tawk velin telh la(Khawizu hi a awm remchan loh chuan Chini hman mai pawh a tha ve tho mai). Chuan chu chu sa deuh ver vawrin, i in ngam tawka sa in in ang che. No-1 zelin in la, nikhatah a zing thei anga in a pawilo.

Zial zu mi i nih chuan darkar 24 tal chu nghei ang che he treatment i lak chhung hian. A hmanruate hi kan sawi nawn leh ang e.

1. Tui No-1
2. Thingpuife.
3. Pudina hnah
4. Khawizu(Khawizu i hmuh mai theih loh chuan Chini pawh a tha ve tho)

Hei hi ka practice fo tawh a, tin, ka thiante pawh ka tih tir tawh hlawm a, tha an ti khawp mai. Mei zu mi pawh nila, i hritlang apik hle tawh pawh ni se la, I mei zuk i nghei rih a, Darkar 24 chhung a i damdawi in hian hna a thawh loh emaw, i hritlang a ziaawm phah lem loh chuan he blog ah hian min lo hrilh leh ka beisei a nia.

Ka pi i zunah maw ka lo uai a?

Phu loh tih hriat reng ten min duh loh pawh na kan tih tawh lai a, phu ve em em a kan inhriat ten min han hnawl chhak mai hi chu aw, a nat dan hian thisen hi a fan chhuak dap hian ka hre thin ti a, min hrilh mawlh mawlh lai chuan, ka ngaihtuah chu alo kal hrang daih tawh a.


Hmangaihna hi enge a nih le? Hmangaih i neih khan engvangin nge i hmangaih? Nge chhan awm miahlo in hmangaihna chuan a hmangaih mai zawk?

Ka rilruah hei hi alo lang, Mi an inhmangaih hian , An hmel tha an inti a an hmel an in ngaihzawn vangte, Thenkhat chuan, an Hmangaihte hausakna avangin an sum neihte avangin an hmangaih a, thenkhat chuan Sex a an san em avangin sex a sang zawk hnam te pawh an nei ani mahna le(?). A dang pawh chhan hrang hrang ala awm ang.

Heng zawng zawng hi hmangaihna a ni vek maiin ka hria. Hmangaih tur chuan hmangaih chhan a awm angai a, mahse, kan hmangaih chhan a pawimawh berlo a, kan hmangaih tak tak em tih kha a pawimawh ber chu niin alang.

Sum a vanga hmangaihtu chan a retheih hunah a hmangaih zui tawhlo ang inti em mi? Hmel avanga hmangaihtu pawhin a hmelthatna a chuai hunah pawh ahmangaih tho ani lawm ni?

Hmangaihna chu Hmangaihna a ni. A chhan a pawimawh ber lo ....nang pawh ka Pi i zunah maw ka lo uai a, ka uai chhan lah ka Pi i ni miau a...." tiin ka ngaihtuahna chu zuk kal thui ta phian a!!

Kan chim chin

Mizo te hian mite tih ang hi kan lo ti thei ve vek zel mai hi a lawmawm thin ngawtin ka hria. Hnampui zawkte leh hnam changkang zawkte tih ang ti theilo ni a kan in hriatna kha kan paih ta hret hret a a lawmawm ngawtin ka hria.

Mizo Idol/Icon te hial pawh kan Cable TV te kal tlangin kan thlang ve ta sek mai. Hmasawnna rahbi thar chu ani ngei awm e. Mahse, heng kan show buatsaih ahte hian kan chim chin alang thinin ka hria.

Idol / Icon ah te hian Mipuite vote hmanga thlan a ni ta zeuh zeuh a, Mobile phone sms kan hmang tangkai hle. Hetih lai hian thil fel tawklo chua  awm thin. Heng ang chi hi SMS hmanga vote lakna dang ram changkang zawkte hian an tawk ve thin em aw(?) ka hre lem lo a. Mahse, hmasang kan ngaihna lai tak chu ani ve in ka hria.

Tin, Kan zaithiamthlan chhuahte hi ka ngaihtuah hian, Mizo te hi a lungkuai zawnga thil sawi leh ngaithlak nuam ti chi kan niin ka hria. Music lungkuai lam leh Sentimental lam hi kan ngaina em em a, kan Idol/Icon te pawh chung Music hmanga zai mi chu an ni deuh zel mai!

Rocker hoin Mizo thinlungah hian hmun an chang sanglo hlein ka hre thin. Tin, Alternative Rock, Hard Rock tih ang chi Music hmanga zai ho phei hi chu thiam kan ti teh chiam lawmlo emawni, an thleng sang mawh thin ngawtin ka hria. Music kan man chin leh Music lama Mizote chim chin hi a sanglo rih viau nge ni a, kan chim chin hi a lang thei deuh ruau ruu chuan ka hre thin.

Kawl a sen lung a leng

Rim a neite anih ngai chuan eng rim emaw chu a nam a ni tih hriat tak hian Ni chu Khawtlang lamah a her awn bui bui a, a enga  chhuah sen phut danah Vangpui rim nge Thlasik rim a nam tawh zawk tih pawh ka hre thiam hauh lo.

Ka dawr te takte chep khir kherah chuan nilengin lum ti em em a ka thut thlan hluam hnu chuan, tlai lam a lo her chhuak a, Ni chuan awn deuh chha hian min hel chho zel a. Khawlum a  zia awm tual tual a, Ni engin a rawng a thlak danglam nasa tual tual bawk.

Kawlah a liam mai dawn ta thihah chuan ka va chhuak a, ngai teh, ngaih tur hrelo te tan pawh a ngaih tur zawn tir ruai thei tur khawp hian Lung tileng leh thisen fan chhuak vek tur khawp a mawi hian chu Ni chu  a lo eng sen phut mai a. Mi reng rengte chu, hmelchhe bawk ve taka ka lo ngaih ve thlak ngawt thinte pawh, an eng no sur vek mai!!

Chutiang reng reng a Khawvel mawina pho chhuak a, khawthlang lama a awn ruai ruai mai chuan ka ngaihtuahna thui tak hruai kawiin, a siamtu thenthiam zia min ngaihtuah zui tir zel a.

Mihringte hi thil ngai reng chu nin hun nei hi kan ni deuh vek mai hian a lang a. Kum khat chhunga kan sik leh sa inthlak thinte hi Siamtu ngaihtuah kim zia tilangtu hi ava ni em! Engtik lai mai pawh hian Fur ni ta reng mai se, A va hrehawm dawn em! Nipui te hi kumtluan hian hmang reng mai ila, Khawvel hi ninawm mai ah a chang hma awm mang e.

Thal hun kan hmang a, Ruah tui kan mamawh hunah Fur hun a lo thleng leh a chutiang zel chuan Khawlum leh boruak rit tak kan tawn tlang hnuah Favang leh Thlasik hun, Boruak zangkhai takah kan han inlawm lut leh thin hi chu. Khawvel hun leh Ni te siam a duangtu, Lalpa hi alo va roupui em tih hi ka ngaihtuah ta daih a.

HRINGNUN Chapter-4

Thangthar nun ning Thasiam kha lo tho leh se zawng a hrethiam thei mawlh hian ka ring thin lo. Kei nimin maia khawvar hmu a, Nula tlangval te an in ngaizawng thin tih hre ve chauhtu pawh hian ka hrethiam lo tulh tulh, kan hringnun hi. Tunge kan entawn a, enge kan zir le aw.. Thlang sappui nunchan nge kan entawn a, Chhak a Korean ho zawk? Nge A chhe lai apaing kan la lawr zawk le? He mite pahnih pawh hi mak ka tih zualna chu, An photo Clip na hmun hi Kawngpui bul chiah ani a, hetiang a ti ngam chuan a rukin eng ang takin che ang maw tih ka ngaihtuah daih! Mitinte hian zalenna kan nei theuh mai a, mahse, kan zalenna ang hian kan duh duh a kan awm hi a tha ber lem lo hian ka hre thin. Mizo zingah Mahni right hriatna a harh thar mek a. Thalai ten kan tuar mek ani. Tuartu te lah chuan an tuar tih an inhre silo! Kan hnam tan leh An mahni ngei tan a pawi tur pawhin zukawm hreh hauhlo a. Kan ram dinhmun hi ka thlir chang hian Kan hur leh zat lutuk vang hian eng tak ang chho zel ang maw aw..ka ti vawng vawng thin. Hmanni lawk a, naute Pianghlim chhar anihte khan ka rilru hian a dawn thui ngei mai. Duh ngawih ngawih nei thei silo an tam em em lai hian, paih mai mai tur pawh nei thei hi an kuh tul tawh nia, Kartin hian kan veng Hospital te takte ah pawh hian Nau titla hi zuk awm ve deuh reng a!! He Pic a lang pahnih pawh khi an thuam hnaw en khi chuan an tih tur tak an ti ni awm tak ania, nge an tih loh tur an ti tih pawh ka hrethiam ta nek lo mai. hei hi ani maw hringnun chu!!

Kan Mobile Phone hian thalai nun a khawih buai em?

Mobile phone kan neih tan hun kha hun rei ala ni lo a, tunah chuan mitin hian a rethei emaw hausa emaw kan Phone neih hi a chang kang em em vek tawh mai a. GPRS chak takin Mibile service hrang hrang ten an pe chhuak a, GPRS chak hi an inelna pawh ani ber tawh niin alang.

Thalai thawhchhuah, neilo, zirlai leh tleirawl te te thlengin an mahni Phone atangin internet-ah Facebook leh Tweeter an buaipui ta hle mai. Phone an lo sih neuh neuh tawh hi chuan enge i tih ti ila, Fb an tih loh chuan an lo Tweet a ni tlangpui.

hei hian hun tha tam tak a khawhral a, FB ah group tha leh tlawh manhla tak tak tlawh loin, CK(hei hi a awmzia ka hre thiam chiah lo, an lerh a ni berin ka hria) an ti a, Thutak leh buaipui ngai zwng an nun kawng kaihruai thei thilte engmah buaipui hman lekloin an hun awl zawng zawngah tam tak hi chuan an khawih ta niin a lang.

He hmasawnna IT hmasawna hian rah enge a chhuah tawh, a chhuah mek leh eng rah nge a chhuah in rin le. Fimkhur dan leh inven dan tha a awm ang em? Eng ang kawnga inzirtir chi nge ni ang?

Khawih miahlo tura intih chu thil harsa leh huphurhawm tak a ni ngei ang. mahse, site tha tlawh turin ti ila chu pawh chu a huphurhawm hlei hlei mai thei bawk.

HRINGNUN Chapter-3

Thlasikin min kiansan a, hun a kal a, kan ngal chat paw ther thur thinte chu hnum hlarh khawpin thlan leh lumin min chiah tan a. Kha thlasik hun laia, rilru leh ngaihtuahna zangkhai leh thawveng tak thinte kha nguina leh thatchhiatna in a thlak thleng zo leh ta ni ber hian ka hre thin.

Hetiang hian hun hi a kal a, kan hun hman mekte chu an liam a, keini erawh kan liam ve silo. Mahse, he hun hi a liam zel si chuan, engtik hunah emaw chuan keimah zawk hian ka la liam san ang a, Ka hun tawng leh nun kawng zawng zawnga ka thiltihte ang zela rel ska turin rorelna hmaah chuan ka la ding ve ngei dawn a ni tih min hriat chhuah tir thin nia.

I tan leh ka tana tha tura roreltu Pathian chuan a rorel danah hian min rawn ve thin se chuan kan chunga thleng ta lo a tam awm a sin. Mahse, kan chunga a rorelna te chu kan tana tha tur ani ti thin mahse, ka tan hian a thatna tur reng reng ka hriat theih ngailoh tur te leh hun rei tak a ka chunga thil thleng tawh, mahsem ka tana a thatna tun thleng mai a ka la hriat chhuah theih loh pawh hi a awm nual mai nia.

Hringnun zin kawng hi a bumboh a, a chang chuan suar leh tuipui lian tak ang mai a daikai huphurhawm takte an ni thin. A chang chuan chu tuilian chuan min la lek lek a, ka tluk phah fo thin si a.

He zin kawng hi zawh thiam a har a, thangtharte zawh dik atan dah ngawt ta ila, kei hian hma ka hruai siloh chuan tunge ka hnungah chuan chu kawng zawh tura, kawng dik zawka min pen san thei awm ang le.

Engkim mai hi kan ta vek ani tih Bible chuan min hrilh a, ni e, kan ta veka lo ni ngei mai. Hlimna leh lawmna te, lungngaih leh thahna te, hrehawm leh nuam, thihna leh nunna te, natna leh damna te nen.

HRINGNUN Chapter-2

Kum 10 kal ta ah kha chuan ruihhlo chitin mai nen nun hlimna zawngin ka phe buai ve hle thin. Mahse, chutiang ringawta awm tur chuan duan ka lo ni hauhlo a niang chu. Ka(n) innghahna ber mai kan Dawr neih chhun ve chu Phai Vai hoin min rawk sak ta mai a le. Kut bengin kan awm ta a, hah taka ka Nu leh Pa te thawh chhuah ka lo chen ve ham ham thin chu hmuh phak leh beisei phakah a awm ta lo. Karlo ah min kiam san zo ta.

Kum alo vei alo vei a, ka inngaihtuah nasa thin a, Chhandamna Campingah pawh lut lemlo in keima tawk tawk chuan Pathian ka au a, Siamtharna Pathianah ka chang ve ta nawlh mai. Mahse, ka zawh tur kawng ka ngaihtuah a, ka huphurh thin.

Kan khawsak lah chu alo harsa nasa tawh mai a, kan harsa tih piah lam a ni awm e. Tlai lama chaw chhum tur pawh ngaihtuah fe tham a tling ta tak zet alo ni a. Inkhawm nan thuamhnaw engmah ka lo nei bawk silo, a thar lei lah chu vana rah ang mai a ni si!

Kohhran inkhawm nuam ka ti em em a, KTP Programme engkim mai chu hmaih hauhlo in ka tel ve reng thin a. Mahse, KTP member-te chuan thuamhnaw changkang leh tunlai a an uar ang apiang mai hi inbelin an mawi thei thin si a, thiante Kawrchung hakte chu awt takin ka thlir ka thlir thin a. A chang chuan Revival Speaker pakhat zuiin an rawngbawlna ah ka kal ve thin a. Mahse, Ka mutbu telna tur leh ka thuamhnaw khungkhawmna tur takngial pawh engmah neih ka neilo a, mi ta ka hawh khawm thin. Rawngbawla zin chhuah chu ka chak em em thin a, mahse, kal dawn zan hi chuan ka mittui a tla fo thin. Keimah ka inkhawngaih thinna avangin, leh ka rualawhna avangin.

Mite hian min ngaisang lo em emin ka hre thin a, min ngaisanglo satliah lo a,min hmusit tih ka hre thin in ka hria! Pathian hnenah ka tawngtaia ka dil fo thin chu, “Lalpa, i rawng ka bawlnaah hian miten ka thusawi an ei zawk theih nan leh nangma tana ka thawh hlawk zawk theih nan, kan chhungkaw khawsak dinhmun hi min chawikang ve rawh” tiin.

Tunah chuan ka dilfo thin kha a chhanna ka hmu ta a, mite tluk phaklo mah ila, khang hun ngaihtuah chuan tunah hi chuan ka duhthusam kha min pe tawh a ni.

Mahse, khang hun laia Ruihhlo ngai ten keimaha hmun an chan ang kha an chang phak ta lo a, Kohhran laka pangchang tlaklo an pangchan si ziate, Rawngbawltute laka phut sang tlaklo tak ni si a, an phut san si ziate hria a, an mahni hrethiam em em thin kha ka lo ni ta hauhlo mai. Hriatthgiam a hnekin, tlem a kamnam deuh chunga KTP Programme a an lo tel pawh ngaimawh hialtu ka lo ni ta.

Mahse, he thu hi ka hre chhuak, nilo, ka thinlungah chiang takin alo lang ta:
“Chutah chuan Juda mi a awm theih loh va, Grik mi pawh a awm theih hek
loh, chutah chuan bawih a awm theih lo va, bawih lo pawh a awm theih hek
loh, chutah chuan mipa leh hmeichhia pawh a awm theih loh; Krista Isuaah
chuan in zain pumkhat in ni si a”
(Galatia 3:28) tih leh
“Riangvaite hnenah Chanchin
Tha hril tura mi ruat avangin
Lalpa Thlarau chu ka chungah a awm;
Ani chuan salte hnena chhuahna thu leh,
Mitdelte hnena mitvar neih lehna thu sawi tur te,
Tihduhdah tuarte chhuahtirna tur te,
Lalpa lungawi kum thu sawi tur tein,
Mi tir a ni,”

tih hi. (Luka 44:18&19)

Tumah inthliar hrang tur kan nilo a, Rawngbawltute nunah leh kan rawngbawlna ah hian heng mite leh mitu pawh mai hi an leng tur a lo ni. Chuti a nih loh chuan Lal Isua rawngbawl hna chhunzawmtu inti si hian, A rawngbawl dan kalsanin, kan duh danin thahnem ngai takin rawng kan bawl ang tih a hlauhawm thin in ka hria. Lal Isua hniakhnung zui a rawngbawl tur kan ni si a.

I tum i thelh mai lo maw?

Kum 10 kal ta ah kha chuan ruihhlo chitin mai nen nun hlimna zawngin ka phe buai ve hle thin. Mahse, chutiang ringawta awm tur chuan duan ka lo ni hauhlo a niang chu. Ka(n) innghahna ber mai kan Dawr neih chhun ve chu Phai Vai hoin min rawk sak ta mai a le. Kut bengin kan awm ta a, hah taka ka Nu leh Pa te thawh chhuah ka lo chen ve ham ham thin chu hmuh phak leh beisei phakah a awm ta lo. Karlo ah min kiam san zo ta.

Kum alo vei alo vei a, ka inngaihtuah nasa thin a, Chhandamna Campingah pawh lut lemlo in keima tawk tawk chuan Pathian ka au a, Siamtharna Pathianah ka chang ve ta nawlh mai. Mahse, ka zawh tur kawng ka ngaihtuah a, ka huphurh thin.

Kan khawsak lah chu alo harsa nasa tawh mai a, kan harsa tih piah lam a ni awm e. Tlai lama chaw chhum tur pawh ngaihtuah fe tham a tling ta tak zet alo ni a. Inkhawm nan thuamhnaw engmah ka lo nei bawk silo, a thar lei lah chu vana rah ang mai a ni si!

Kohhran inkhawm nuam ka ti em em a, KTP Programme engkim mai chu hmaih hauhlo in ka tel ve reng thin a. Mahse, KTP member-te chuan thuamhnaw changkang leh tunlai a an uar ang apiang mai hi inbelin an mawi thei thin si a, thiante Kawrchung hakte chu awt takin ka thlir ka thlir thin a. A chang chuan Revival Speaker pakhat zuiin an rawngbawlna ah ka kal ve thin a. Mahse, Ka mutbu telna tur leh ka thuamhnaw khungkhawmna tur takngial pawh engmah neih ka neilo a, mi ta ka hawh khawm thin. Rawngbawla zin chhuah chu ka chak em em thin a, mahse, kal dawn zan hi chuan ka mittui a tla fo thin. Keimah ka inkhawngaih thinna avangin, leh ka rualawhna avangin.

Mite hian min ngaisang lo em emin ka hre thin a, min ngaisanglo satliah lo a,min hmusit tih ka hre thin in ka hria! Pathian hnenah ka tawngtaia ka dil fo thin chu, “Lalpa, i rawng ka bawlnaah hian miten ka thusawi an ei zawk theih nan leh nangma tana ka thawh hlawk zawk theih nan, kan chhungkaw khawsak dinhmun hi min chawikang ve rawh” tiin.

Tunah chuan ka dilfo thin kha a chhanna ka hmu ta a, mite tluk phaklo mah ila, khang hun ngaihtuah chuan tunah hi chuan ka duhthusam kha min pe tawh a ni.

Mahse, khang hun laia Ruihhlo ngai ten keimaha hmun an chan ang kha an chang phak ta lo a, Kohhran laka pangchang tlaklo an pangchan si ziate, Rawngbawltute laka phut sang tlaklo tak ni si a, an phut san si ziate hria a, an mahni hrethiam em em thin kha ka lo ni ta hauhlo mai. Hriatthgiam a hnekin, tlem a kamnam deuh chunga KTP Programme a an lo tel pawh ngaimawh hialtu ka lo ni ta.

Mahse, he thu hi ka hre chhuak, nilo, ka thinlungah chiang takin alo lang ta:
“Chutah chuan Juda mi a awm theih loh va, Grik mi pawh a awm theih hek
loh, chutah chuan bawih a awm theih lo va, bawih lo pawh a awm theih hek
loh, chutah chuan mipa leh hmeichhia pawh a awm theih loh; Krista Isuaah
chuan in zain pumkhat in ni si a”
(Galatia 3:28) tih leh
“Riangvaite hnenah Chanchin
Tha hril tura mi ruat avangin
Lalpa Thlarau chu ka chungah a awm;
Ani chuan salte hnena chhuahna thu leh,
Mitdelte hnena mitvar neih lehna thu sawi tur te,
Tihduhdah tuarte chhuahtirna tur te,
Lalpa lungawi kum thu sawi tur tein,
Mi tir a ni,”

tih hi. (Luka 44:18&19)

Tumah inthliar hrang tur kan nilo a, Rawngbawltute nunah leh kan rawngbawlna ah hian heng mite leh mitu pawh mai hi an leng tur a lo ni. Chuti a nih loh chuan Lal Isua rawngbawl hna chhunzawmtu inti si hian, A rawngbawl dan kalsanin, kan duh danin thahnem ngai takin rawng kan bawl ang tih a hlauhawm thin in ka hria. Lal Isua hniakhnung zui a rawngbawl tur kan ni si a.

HRINGNUN Chapter-1

September thla hi chuan khua a thiang nuamin, nipui boruak rit leh up lutuk pawhin min kian san tan tawhin, boruak a zang tan tawh hle thin a, mitinte rilru pawh a zangkhaiin, mihring nun nguai pawh a harh tan hun lai a ni tawh thin.

Khawvel mihringte hian he kan zinna hmun, zinkawng khirhkhan leh harsa tak hi kan zawh dan a inanglo in, zin mite theuh theuh zingah hringnun hi hriatthiam tum a bei ngial te leh hriatthiam loh ang ang a, chianglo taka hun hmang ta kan awm awm e. Kan hun tawng leh hmabak lah inanglo tak tak kan ni nawk hlawm a, kan bul tanna leh tawpna tur erawh a in ang khat tlang vek lawi si.

September Ni 30, 1980 a nih khan ka nu pum ata lo piang chhuakin, he hringnun zin kawng bumboh tak hi zawh ve a, harsatna leh lawmna tam tak tawk turin khaw eng ka lo hmu ve tan a. Khami ni khan ka Nu leh Pa te tan chuan hlimna nasa tak thlentu chu ka va ni tehlul em. Thinlung chhungril taka hlimna nasa tak nen min lo hmuak a, Mahse, chutia, min hmangaihtu te hlim taka an nuih a, an lawm em em lai chuan an hmangaih erawh chu ka tap si! He ka hringnun zin kawng alo tawp hunah, ka chatuan hmun tur pan a, hringnun zin kawng ka zawh chhunga ka thiltih lawmman hmu tura ka thlarau lak a nih hun chuan min hmangaihtute chu an tap leh lawi si ngei ang. Hringnun mak tak zawng a ni phawt mai.

Kan goal ah lut dawn teh ang. Chutia min hmangaihtute tana an lawmna leh hlimna ber thlen saktu ni a ka lo pian hnu chuan ka nun chu keimah ngeiin ka pal chhoh a ngai ta. Min hmangaihtute mit tlung tak leh lawmna thlentu nih chu ka duh ber a ni fo thin. Mahse, chu ka zin kawng chu a kawngte alo rualremlo in a lo chhuk chho em em mai si a. Chu ka zin kawngah chuan harsatna nasa tak ka tawk ta, chu chuan Pathian min hnaih tir a hnekin amah hlat takah min awm tir ta zawk a, chumi avanga ka zinkawng ka zawh dan ka thlak danglam takna chuan min hmangaihtute chu na takin a vaw let a, an hlimna leh lawmna ber ni thin chu an natna ber thlentu, leh hrehawm taka siamtu, lungaihna nasa tak thlentu-ah a chang zo ta!

He hringnun zin kawng i zawh chhung hian hlimna leh lawmna nasa tak i tawk ve ngai em. Hun tam zawkah chuan khawvela kan hlimna leh lawmna ber berte hi kan lungngaihna nasa tak min thlen saktu ah an chang leh thin. Lawmna nasa tak a lo thlen rualin chu chuan harsatna lian tak a rawn keng tel fo thin.

Chuvangin, harsatna leh manganna i tawh changin, i la famkim lo a, i zin kawng mai chauh i zawh a ni tih chu chuan hriat chhuah tir thin che sela. I zin kawng tawp hunah i veng leh khua kumhlun tur, chatuana i awmna hmun tur i la pan dawn a, he i zinna ram a i cham chhung a i thiltihte ang zelin i awmna hmun tur rel sak i la ni dawn a ni tih theihnghilh suh ang che.

Centenary kan lawm sual em?

January Ni 21 - 23.2011 chhung khan Kawnpui Pastor Bial KTP Conference hman a ni a, he Conference rorel te zinga pawimawh tak mai chu "Kut bul kaia missionary-ten mizoram leilung an rahna hmasa ber hi Bial KTP hmingin tlawh chhuah ni rawhse" tih a ni.

Zosap Missionary ten Mizoram an lo rah tan ni chu Christian-na lo luh champha ah ngaiin Mizoram Christian-na lo luh atanga a kum 100 na (Centenary) chu 1994 khan kan lo lawm tawh a nih kha. Mahse, Kawnpui Bial KTP ten tuna an tlawh chhuah tur hi Mizoram leilung Missionary ten an lo rah hmasak ber na hmun niin a lang a (Kum leh ni hi ka chhinchhiahna a bo ta daih mai rem changah ka rawn tar lang leh ang a). Chuti chu anih chuan Centenary chu 1994 hma fe khan kan lawm a tul zawk tihna a ni ang.

Hei hi Mizoram History ti danglam dawrh thei thil a ni a. Kawnpui Bial KTP hian han tlawh chhuak phawt mai sela, Mizoram Synod hian engtinnge a tih ilo thlir phawt mai teh ang.

Rin tlak loh Mihringte

Theih ang tawk tawkin mahni dam khaw chhuah theina atan tiin hma han la ve thin mah ila, harsatna leh manganna, chhiatna leh lungngaihna te hian englai mai pawh hian min chimbuai reng fo thin. Hetih hunah hian mihring kan nihna a in a kentel ani tih hi pawm thiam hi a harsa thin ngawt mai.

Kohhranah rawngbawlhna thawkin theih tawp ka chhuahpui thin zingah ngei pawh chutianga hun harsa leh hun khirh ka tawn lai chuan ka hnena min tanpui tura lokal hmel ka hmu ngailo a, ala mualpho dawn a ni tiin min en em ni aw ka ti thin. Tin, ka chaklohna te hian keimahah harsatna min thlen ve fo thina chung hunah chuan rawngbawltu tha tak takte chuan a rukin minlo sawi sep sep thin a lo ni.

Chutiang khawvel bawlhhlawh tak mai a cheng ka nihna chuan ka nun a khalh kal a, ka chaklohna chu ka chakna alo ni leh thin.

Hun harsa leh hun khirh tak karah pawh Pathian chuan a hmel duhawm tak min hmuh tir thin a,ka tan a rinawm reng thin. Mahse, a rawngbawltu ka rin em em te chuan min phatsanin, min sawi chhetuah an tang zui leh si thin.

Ka tlin lohna te hian tling turin min pui thin a, ka chak lohna te hian chakna nei turin min pui a, ka tluk thelh thleh a, ka petek tep lai pawhin Pathian rawngbawltu inti te hian min nuihzatin, ka hnung lamah ka chhiatna lai chu mak tiin sawi thin mahse, Lalpa erawh chu ka lamah a tang reng thin a, hnehna nei turin ka lamah a ban alo phar a, a kut chak tak chuan "Lokal rawh ka kai ang che" tiin ka kut a chelh tlat thin.

Mihringte ah hian beisei tur leh innghahna tlak an awmlo a, Lalpa erawh chuan ka nun zawng zawng siamtha turin min pui a, chak lohna leh kawng peng thuama zawh tur zawk hrelo a ka din reng lai pawhin, kalna tur min hrilh turin hmanhmawh takin ka hnen lam panin min pui thin. A hnenah chuan lawmthu awm rawh se.

Masi

A nia sin, khang hun lai kha chuan thil dang leh hun dang zawng zawng ai hian alo thlen hun hi ka nghakhlel thin. Mahse, kum khat teh meuh mai nghakhlel taka lo hmuah chu a rei duhin, bei a dawng lek lek thin.


Masi lo thleng tur hi nghahhlelhna chhan ka nei thin, a hmasa berah chuan School kan chawl dawn a ni. Nia, kum tluanin nitin mai Sikul fawm nen hmanhmawh takin Sikul lam ka pan hnak hnak thin a, Ka Sikul kal Ipte pawh ka Pa in uluk taka ka Sikul Fawm kekawr bang a min thui sak ngat a ni. Sikul kal chu ka nin tawh tehreng nen, ka thiante aia ka thiam har thin avang chuan kan Zirtirtu nelawm loh zet zette chuan min hrem fo thin a, ka sual vanga ni lo a, ka pianpui rilru chu a chak tawk loh vang mai a ni. Chutiang a Sikul kal reng mai chu ka ning satliah lo a, ka kham tak zet. Masi alo thlen hun chuan Sikul kan chawl ang a, ka Zalen tawh dawn a ni.


Pahnihna ah chuan, Masi kawr thar ka nei dawn a ni. Ni e, chhungkaw hausa tak kan nih loh avangin ka Pa nitin puanthuina atanga a hlawh chu kan ei ber a ni thin a, chutianga Fa 4 ngawt mai Sikul kaltir chung chuan Chawhmeh a tha theilo a, kan ei tawk tawk a ni ber mai. Chutih laia kum laklawha kawrthar lei chu danlo a ni tawp mai. Ka beisei phak ngailo. Mahse, Masi hunah chuan ka Unau te nen mipa zawng chu inang thapin kan kawr leh kekawr tur puanthan min lei sak ang a, ka Pa in uluk takin min thui sak leh dawn a ni. Chu ringawt pawh chu kei naupang chhia tan chuan thil nghahhlelhawm tak chu ava ni thin tehlul em.


He chhnadamtu pian cham lo thleng thin hian ka tan chuan malsawmna ava thlen nasa thin em! Ka tan chuan hrehawm tinreng, ka nin hluah hluah thin leh ka neih loh, ka awh em em thinte laka min chhandamtu a ni thin.


Tun thleng pawh hian he hun alo thlen dawn hian ka hre chhuak thin, ka Pa in kan Unau thuamhnaw man tur Zing ni chhuah hlim atanga tlai khawthim thleng rak rak a a thui hnuah, kan thuamhnaw ve tur Urlawk zan a min thui sak thin kha. Ka nu in thingpui sen a siam sak kha phur takin ka pe thin a, kan Unau za chuan ka Pa khawl bulah hlim em emin kan lo kil ve laih thin a.

Christmas rim a nam inveng ru


Kumpui sul meuh alo vei leh dawn ta reng mai, kumthar lawma ruaipui kan khuk pui luih luih lai hun kha nimin ral ta ang mai hian ala thar reng a sin mawle. Mahse, thil thar pawh hi a thar dang alo awm chuan a hlui an lo chang zo thin a nih hi, kumhlui tiin kan thlah liam leh thuai dawn a nih hi le, damte a kan thleng te a nih ngawt chuan.


Kohhran in Programme chihrang hrang a duang leh ngei ang a, nu leh pa tam tak chuan chu hun hman loh hlauin kan fate hre changlo lekin zaikhawmna lamah kan inhawl kal tlauh tlauh ang a, in lam leh kawtlai lamah kan fate erawh an lo rui thle bak bak mai ang em le?

Heng ang hi kum tin mai hian thleng tawk a awm fo ngeiin ka ring thin. Hlimna leh lawmna hun tur hian lungngaihna min thlen mai loh nan kan tu kan fate khawi hmunah nge an awm? Engnge an tih tih hi i ngaipawimawh ber ang u. Tleirawlte tan nu leh pa awm loh tam ber hun lai chu chance tha ber alo ni ve bawk a, hun danga an tih ngai loh leh tih duh loh thin te pawisak lohna an neih awlsam em em hun a ni tih hriin, mahni fate theuh venghim turin theihtawp i chhuah ang u hmiang.

Thilsual tih ching leh ruihhlo ngawl vei ta te bul tanna hun chu Lal thar Chhandamtu pian cham lawmna hun kan hman lai hian alo ni ve fo bawk.

Heng hi hria ila, Kohhran a hlim taka Pathian kan fak lai hian kan hnenah kan fate i hruai ang u, kan hruai theilo anih chuan, In lamah i uap lum mai zawk ang u hming.

Lemchanna Platform

Holywood star, Korean Star leh Bollywood Staring-te hi lemchan khawvelah chuan kan hriat lar leh Mizoten tun dinhmuna kan ngaihsante an ni awm e. Ngaihsanawm loh tak tak leh hlawhtlinglo ve fe fe pawh sawi tur an awm teuh mai. Engpawh nise, lemchan thiam takte hi chuan mi tam tak ngaihsan chu an hlawh hrim hrim thin. Mahse, hlawhtling hle mahse ngaihsan loh deuh mai ka nei ve a.

Khawvel hi khawvel anih miau avang hian mipui kan thuhmun fo theilo, dam leh damlo an awm a ngai a, a tak leh a lem pawh. Tichuan lemchan thiamte chu kan ngaisang a, kan ngaisang ta mah mah emaw ni chu a ka ti thin.

Kan ram chhungah han lut ta ila, Mizoram Politician-te atang hian han hrut mah teh, Bollywood staring lamah inziak lut mai se tih ka ngah mai. Politics hi lemchanna platform emaw an ti ta mai. Lem an chan thiam poh leh hlawhtlingah zuk inangai ia!! Mipui bum nan an hrawk hrui hi Pathian hian a ti chak mah mah nite hian ka hre thin. Mahni tanghma hai reng reng a buai, ram hmangaih em em anga lan tum Lemchan thiam ho hi ka ning hluah hluah thin.

N.G.O. lam han hrut leh mah teh. Tunhma kah chuan N.G.O. hruaitu nih hi tlawmngaih chhuah a chelh kha an ni thinin ka hria a. Ngaiteh, tunah zet zawng, Central hruaitu thlan kum chuan Candidate-te campaign khap a ngai ta hial nia!! N.G.O. hruatu nih chak a vir vir hote hian Lemchanna dawhsan emaw anti em ni le? Mi hruana hnuaia thahnem ngai taka thawk duhlo, thuneihna duh, hruaitu nih chakte hi ka ning hluah hluah.

Kohhran lam han thlek ve leh mah teh. Pathianram thawh hnem leh Officer lian te tan Inrinni zan Sermon hun chan chu thil harsa a ni ta hauhlo. A nei nung nungte tlaktlumna hmunah kan siam tan mek ta em ni? Eiru tun tun chunga mirethei zawkte eizawnna neilo Zu zuar ta maite na tak taka dem ngam pawh Pulpit chuangkai thei chinah hian kan kawl tun tawh mai!! Kan Lal Isua erawh chuan hmeithai dar tangka dere thawhtu pawh a ngaihlu zawk hle si a. Kohhran hi lemchanna dawhsan a nilo tih hi hrilh hrep mai ka chak thin. Mahse, kan Kohhran hruaitute mitmei ven tel a ngai ve tlat bawk si.

Heng lemchan thiam ka sawite hi an hlawhtling thin khawp mai. Mahse, mi hlawhtlingte zinga ka ngaihsan lohte an ni. Heng mitehi Hollywood leh Bollywood lamah i um lut vek mai ang u.

Mobile Tower avangin Khuai an buai

Thiamna leh hmasawnna a pung chho zel a, ram kilkhawr berte zing ami pawh ni ang hmiang, European ho dak rualin kan dak ve thei tawh a, chuchuan kawng tam takah hmasawnna leh awlsam zawkna chu min thlen mek a ni.

Chutih lai chuan, Mobile kan hmelhriatna hi lareilo tak ni mahse, Khuai in kan velah hmun an chang tlem ta hle niin ka hria. Hman ni kan thianpa Environment&Forest Dept. a thawk nen kan inhmu a, a ni chuan Khuaite hian Mobile Tower atanga Signal chhuak hian Khuai antena(Ti mai ila, an thil hriatna)an lu a samzai ang deuh pahnih chhuak hi ati buai a, hei hian khuai a ti rem nasa hle in an rin thu min hrilh.

Tunhma chuan Satalhna hmun leh Chini zuartute dawr(Chini bag) velah khuai an awm luih luih a, hnawksak tham an awm thin. Tunah chuan khang Khuaite kha khawnge an awm zawh tak le? Satalhna hmunah pawh hmuh tur an awm ta meuh lo.

Kan changkanna hian kan thlai rah chhuah tur thlengin min hrek sak ta deuh niin a lang. Vaimim, Mai, Buh leh thlai dang dangte pawh a par bawmtu tur Khuai an rem tan mek vang hi nge ni, rah chhuah tha tak leh tunhma a hlawk taka thar thin kha kan nei thei ta meuhlo. In bul huan siamte tan phei chuan kan thlai te ah hian beisei a sang hleithei tawhlo.

Rannungte nen hian in ringtawn theuh kan nih avang hian pakhatin a tuar chuan kan tuar tlang vek thin a nih hi.

Zirna School kan kalpui dan hi

Kan naupan ve lai hun rei pawh ala ni lo, kum tlemte chauh a ni liam ta kha. Khang hun laiah kha chuan kan zirtirtute kha kan ngaiin kan kan ngaisang thei thin ngawt mai. An thusawi kha chu kan Nu leh Pa te thu ai mahin kan awih zawk thin.

Tin, Zirtirna min pek dante kha ka ngaihtuah let hian an lo va taimain, hmangaihna tak tak nen min lo enkawl thin alo ni reng mai.

Tun kum tlemte ral hnuah erawh thil a lo inthlak danglam zo ta niin ka hria! Zirtirtu hlutna a bo tial tial a, naupangten School a an zirtirtute an en dan pawh a he ta hret hret mai. Hei hi engvang ge ni ang? Tin zirtirna an pek dan danglam ta zel hian thiamna tak tak a paw chhuak meuh em?

Home work in pek teuh teuh leh Matric exam dawn a, Selection Test an neih pui a, Zirlai Matric exam thei tura Pawl 9 pass tawhte an chhawk then teuh teuh hian thatna aiin that lohna tam tak a nei thin. Mahni School leh Mahni hmingthat duhna avang ngawt a, pass parcentage sang ringawt kan um ta hi thil pawi tak a ni.

Matric Exam a top 10 te aia pass hram hram a inhlangkai miropui tak tak ka hre nual. Tin, Bord exam ah ti thalo mahse, Mahni tuina zawng leh chemkalna zawng subject an lak theih nana beihpui leh zirna lama hnufual deuhte chhawmdawl a chawikan hi zirtirtu pawimawhna leh a mawhphurhna a ni.

Tunlaiin Private English Medium School din chu sumdawnna ang maiin kalpui mek a ni a, heng avang hian Zirtirtu, zirtirna pek kawnga mi tui tak tak ten an daihlo a, Zirna a tui lemlo sum hmuhna a nih chuan tia Zirtirtu hna thawk mi engngemaw zat an awm ta. Hei hian kan Zirna a ti chhia a ni.

Zirtirtu tha tak tak kan la neih mek laiin, Zirna kawng a tuilo ve tak tak, hlawh hmuh nan chauh a duh, Zirtirna pek aia Zu leh ruihhlo dang duh zawk pawh kan kawl tun tawh in ka ring thin.

Ka Lalpa chu:

1. School a kal ngai lo, mahse, mite a zirtir thin.

2. Lehkha thiam tiin ansoi gai lo, mahse zirtirtu tiin anko thin.

3. Doctor tiin ansoi gailo, mahse tidamtu tiin anko thin.

4. Sipai leh ralthuam anei lo mahse, khovel lal ten an hlau si.

5. Tu lakah pawh tlawm a duh thin, mahse, hnehna neitu a ni.

6. Sual reng reng a nei lo, mahse, misual berte thihna hmunah an khengbet si.

7. Mite hnehchhiahin a awm a, mahse, Pathian fapa ani si.

8. Indona hmun ah raldoin akal gai lo, mahse khawvel hneh a ngamtu a ni.

Hringnun

Pianglo apiang an vannei emaw tih chang ka ngah fo thin. Job-a ang mai khan ka pianni chu anchhe dawngin awm rawh se tih mai chak hial chang pawh ka nei thin. Mahse, hun a inher a, "dam man a awm mang e" ti a, ngaihtuah chang pawh atam thin.

Hlimna leh lawmna te chuan chakzawk nih inchuhin an in lehthal chhawk zak zak fo a, nuih chang a awm a, lungngaih chang a awm fo bawk thin, tah leh nuih kan fawm a nih ber hi! Piang hmasa ten piang hnuhnungte nun an ning a, an hrethiam theilo, piang hmasa te nun chu piang hnuhnung ten an ning vei bawk nen. Vawikhat pian ve manah heng thil hi chu kan tawng theuh a, kan la tawn zel tur pawh anih hi.

Chhuan thar an lo chhuak a, inchei dan thar a chhuak a, kan hair style thlengin a danglam a, chu chuan hringnun hi hun inherin a herpui mek ani tih a lan tir thin. Thingpui dawr a kan ei in siam te a dang zel a, chu chuan changkan lam pan tumin kan kal mek ani tih min hrilh nawn fo thin.

Hmanah chuan "In ngaih dan dan.." tiin mahni kawppui(Nupui/Pasal) tur pawh an thlang ngam ngailo, Nu leh Pa kutah engkim a awm. Mahse, tunah chuan, "Its my life" kan ti a, Samsona'n Delili a ngaizawng ang mai khan "Ka duh em a ni.." tiin mahni kawppui tur chu kan duh kan thlang ta. Kan tisual nge kan ti fuh tih hi chhut tham a awm ngei ang.

Hei hi ani HRINGNUN chu. Lungngaihna chhum dum karah hlimna kawl a eng fo a, Upa ten an lo tih angin, sawm thah ni ah pawh vawikhat lungngaih a awm chawk thin.

Chu hun chu i hmang mek a, tu nen nge i hman thin le? Hlimna tluantling a awmlo a, Tah leh nuih i fawm thin a, i kumkhaw hun hman na tur erawh anilo. Mahse, chatuan a i chenna hmun tur thlir rengin nge i hringnun chu i hman a, i tawn ang angin i hmang liam thuak thuak mai?

Chhiartu duh tak, khawvelah hian hlimna i zawng thin em? Hlimna tluantling reng reng a awmlo. Awm ni se, keimah, keimah ngei hian ka hmu tawh ngei ang.

Famkhua min lawi san ang maw...

Hmangaih mah ila, ka hmangaih thu erawh hrilh ka harsat si, hrilh loh chuan ka awm thei bawk silo. Engkim mai chu a buaithlak ber hunlai a ni.mahse, ka thianpa zarah kan inkawp rem ve ta. Phur taka hmalam hun ka thlir mek lai chuan, kan hmaah engnge lo thleng dawn tih reng ka ngaihtuah ngai lo, a ni pawn a ngaihtuah hi ka ring theilo. High School kal lai kan ni a, ngaizawng nei hma minti mai thei e, mahse, a hnu kum tam tak chhung chu midang reng ka ngaihtuah ngai tawhlo.

Kan school hi thingtlang tih takah khaw hmawr deuh a awm a ni a, In awm lohna chin kan thlen hi chuan kut insuih rialin kan kal dun ve hnak hnak thin a. Aw.. hun hlui a ni a, tunah chuan a ral ta, kohkir theih ani tawhlo.

Tichuan, Sunday tlai khat chu a thian dangte nen hlim takin kan lengho a, Ka theihnghilh ngai tawh loh tur zinga thil pawimawh tak chu ka thinlungah hian ala riak reng a ni. Hmeichhe tlemte ka fawh(Kiss) tawhte zinga a hmasa ber ani tlat.

Tichuan, A tuk Monday lo thleng mai tur chu kan School annual Sport tan hun tur a ni. Chumi ni atan chuan ruahmannate siamin, ka lo hmuahna hmun turte min hrilh a. Hmalam hun hlim takin kan thlir dun a. Mahse,,, chutia hun kan hman dun mek lai chuan a kut no tak mai chu ka chelh vawng vawng a, thil diklo a awm tlat!! "I khua a sik a ni.." ka ti a, "nia ka nuamlo deuhin ka hria, mahse pawi lo a hrehawm loh..." a ti a. Haw thuai a thain ka hriat avangin kan hun neih hlu tak chu ui tak chunga kalsanin haw zai kan rel ta.

Thimhlim chauh ala ni a Inkhawm turin ka insiam mek lai chuan, kan phone(Landline) chu a ri rang rang a, '..te-i' thiannu a ni, "nikhua pawh a hre meuhlo a, hei a khawsik a sang thut a, ilo tawntaipui ve dawn nia aw.." a ti a. Rilru nuamlo zet chuan inkhawm turin ka kal ta hnak hnak a.

Monday alo ni a, beisei ngam silo, beisei tak chung si chuan ahma ni a, ka lo hmuahna tur a min hrilh lam chu ka pan hnak hnak a. Minutes 15 zet ka nghah hnu chuan dar alo ri ta ral ral a, beidawng takin kan Class lam chu ka pan ta a. '...te-i' leh a thiannu thutna chu a awl tlat si. Ka rilru a nuam thei mawlhlo.

Roll call zawh chuan kan clasmaster chuan, "Vawiin chu games tan ani rih dawnlo a, Drill-na hmunah sawn va in line phawt ula.." a ti a. Tichuan engtizia nge maw ni tiin kan inzawt hlawm a, tumahin kan inchhang thei silo.

Kan in line up fel hnu chuan, Kan Headmaster chuan, "Vawiin zing dar 8:30 vel khan kan school a class X zirlai '...te-i' a boral a......." a bak engmah ka hre zui ta lo. ka mit deuh sulh sulh a, ka mit atang chuan mittui alo chhuak nghal zawih mai...ka zak si, miin min hmuh loh nan ka in hliah hram hram a. Ka thianpa chuan, min rawn din hliah vat a. Kha mi ni khan a vuina ah kan school zirlai zawng zawng kha kal tur alo ni a.

In ka thlen chuan engnge tih tur tih ber pawh hrelo chuan, ka vir tawn sek reng a, thianpa chuan min hrethiam takin ka inthlakna tur min rawn lak sak vat a. Tichuan kan inthlak sawk sawk a, '..te-i' te veng lam pan chuan hmanhmawh takin kan tlan liam ve ta a.

Aw ava hrehawm em...sawithiam a ahar a, sawifiah chi ani heklo. Famkhua min lawi san mai tur chuan ka ring phallo a ni. Mahse, An In tual kan va thleng chu mipui an lo thu khep khup mai a, Silpauline an lo zar bawk a, chuchuan engkim mai chu a tak ngei ani tih tuma min hrilh ngailoin a nemnghet ta.!!!

Inchhungah kan lut mai ngam silo, kawt a thutthleng awlah chuan kan thu a, ka kun ngawih ngawih ani ber mai. Chutia ka indawm kun reng lai chuan, ka darah chuan tu emaw ni hian min rawn kuah a, " '..te-i' a awm tawhlo a sin...." a rawn ti. Chu aw chu ka hriat than em em min duhsak taka thingpuite min lum thintu '...te-i' U aw ngei a ni.

Inchhungah min hruai lut a, '...te-i' Nu chuan min lo hmuh veleh, " En teh Mannte, '..te-i' hi han ko ve teh......, a awm tawh silo engnge i rawn tih dawn a, a chhan duh tawh loh che hi..." (Mann-a min tiin min ko thin a, '...te-i' leh a thian ten min koh dan angin minlo ko a ni). Ka mittui aluang nghal zawih zawih a, aw... kan hlim lai ni kha chu e nimin liam ta mai kha a ni a, ka hnenah thu tam tak i tiam kha i theihnghilh ta em ni ti rilru vawng vawng chungin ka thlah liam a, rilru khingbai leh kimlo takin mangtha tiin ka vai liam ta a.

Khang hun kha la reilo hlein hre mah ila, mite tan chuan kum tam a liam tawh mahse, ka tan chuan a hluilo, nimin ral ta ang mai khan a thar leh thin!!!

Ka hmangaih hmasa ber ka hnen ata Lalpa'n alak bo tak '...Te-i' hriat reng nan he thu hi ka hlan e.

Hmeichhiate hmangaihna hi

Ka ngaihtuah thin, hmeichhiate hian eng rilru nge an put ang aw ka tih vawng vawng chang atam thin ngawt mai. Nula ten tlangval hmangaih an nei ve thin em? Nge an nei ve tak taklo zawk le?

Kei mipa rilru ah hi chuan, hmangaihte tan chuan mahni theih tawkah kan duhna leh hmangaihnate an hriat theihnan leh kei pawhin nuam ka tih zawng tak anih avangin ka theih tawpin ka duhna ka lan tir hi hmangaihna kawnga ka tih tur niin ka hre thin.

Nupa kan nih hma atanga in care tan thiam tak nih hi ka duh fo thin. Chutah chuan ka sawi tum tak ber chu hei mai hi a ni. Kei hi ka vanduai anih loh chuan Hmeichhiate hian engnge an rilru ni ta ang aw ka ti a ni.

Ka duhna leh hmangaihna ka tihlan nasat poh leh min induh khum thin nia!! Chapo deuh taka ka ngaihsak lo deuh a, rilru dang pu mai thei anga ka awm chang chuan min ngaihven reng fo thin. Mahse, chu chu kei chuan thil lawmawmah ka ngai ngai tlat peklo nia. Hmangaihna chu sawi a fiah tur anilo a, thu leh hla a tawp mai tur pawh ani heklo. Hmangaihna chu ataka tihlan anih siloh chuan ka hmangaih chu a thlawn maiin ka hmangaih a ni tihna a ni mai hian ka hre thin.

Hmeichhiate hian an laka induh deuh leh engnge maw deuh hi anlo duh zawk zel niin ka hre ta. Mahse, chu chu hmangaihna kal kawng chu niin ka hre thei silo.

Inhmangaih tawnna leh in ngaihchan tawnna tello hmangaihna chu a lem mai ani.

I innghahna kha a rinawm em?

Mihring piang chhuak phat hian mamawh kan nei nghal duah mai a, Nasen i nih lai chuan I Nu hnute tui chu itan damkhawchhuahna tura i innghahna pawimawh tak a ni. Kum leh ni a lo vei a, Puitling (Nula/tlangval) ilo ni ta. Chu hunah chuan I Nu leh Pa chu tar mai ni tawh mahse, harsatna leh manganna i tawh meuh chuan i tan hriat chhuah loh theih ani thin lo.

Mahse, heng khawvel thil kan innghahte hi anlo ral a, mualmin liam san fo thin. Chung hunah chuan innghahna tur dang kan dap a, kan zawng a, hrehawm kan ti thin.

Mi thenkhat chuan Sum leh paiah innghahna an zawng a, thenkhat kan eizawnna ah kan in nghat a, thnekhat chu kan Fate ah pawh kan innghat a, Mahse, chung zawng zawng chu innghahna tlak anlo ni chiah em tih hi i chhut ve tawh ngai em?

Sum leh pai hi innghahna tlak ni takzet se, ka ngaihtuah thin, mi vannei tak tak an va tam dawn em! Mahse, Sum leh rohlu tak takin a vurh lek luk te zingah he khawvel hi hrehawm ti reng renga hun hmang an va tam si em!! Zoram ringtu intite zingah pawh hian khawvel thila innghat an innghahna ber lakbo a a awm tak avanga Pathian chunga vui vai ta mai engzat tak awm ang maw ka ti thin.

Bible chuan, "Lalpa ringtu a rinchhan Lalpa ni erawh chu a eng a thawl e..." a ti si a. Lalpa ringtu a rinchhan a nupui anih chuan a nupui lakbo a a awm hun chuan Lalpa a rinna chu lakbo ani ve ngei ang.

Lalpa ringtu, Amah a innghat mi, kan rin chhan pawh khawvela kan neih thil, kan fate, emaw, kan Ngaihzawngte emaw a nih chuan chung chuan min kalbo san hun alo la thleng thei, chutih hunah chuan I rinna chu thinurna leh hriatthiam lohna ina khat zo ngei a.

Tichuan, Lalpa ringtu, kan rin chhan pawh khawvel thil nilo, kan rinchhan Lalpa ni se. Chuta innghat tisual ta an awm ngailo a, innghahna tlak, rinawm leh dik a ni.

Zu leh ruihhlo a kan rilru hahna hliah tir tum mailoin, Kan chhas te leh Nu leh Pa te a innghat mai loin, Kan neih sum hausakna ah te innghat loin, Lalpa ah inghat ila, kan buaina leh harsatna tawh engkim chunga thu neitu hi i bel zel ang u.

I phal ang maw?

He hla hi ka nau Phuah leh music hi a siam ani a, ngaihthlak ve tlak lek lek in ka hria. Guiter Solo hi ka tih awm ve zeuh zeuh a. Ka Blog tlawhtu ten, in lo en ve duh takin ka rawn chhawp chhuak ve thuai mai anih hi.

Mite hla ang a, mawi leh nalh lutuk chu ani bik miah lo. Mahse, naute kut chhuak chu tiin ka rawn ngaihlu ve a ni e.
Ka net alo chaklo khawp mai a, hei a Link chauh ka rawn dah ta mai. Min hrethiam aniang chu.

Road to Gwahati

Mizoram State Transport in Bus an neih that ve AC Couch ah chuan ka thu ve vang a, Vairengte ka thlen meuh chuan Khua alo lum tan ta hle mai. Tlai lam boruak ni mahse, phai khawlum milpui ang deuhin boruak a hot tlat.

Ka nula chuanpuite hi chu Mizo Nula ah chuan an fel ve top in ka hria an photo poh tarlan ve ngei tha ka ti a. Agra lama Hindi Train tura kalte an ni. Gauhati a Mizoram House an changlo buai vel kha chu an khawngaihthlak ve a nia.

Vairampur lamah poh Vodka lam an ngaihtuah velo, mi thnekhatte angin!!

Zinkawnga inchhar chauh mah niila, tun thlenga min la ron ngai der ve tute hi kan tar lang ve hram a ni. Shillong kan lut tep a, Zingkar a ni, lung anti leng ngei mai.

Pu C. Thuamluaia Dorothy ka ngaihtuah chhuak lo thei thinlo, he hmun ka kal pelh tawh phawt hi chuan. Far thing hnuaia Hmangaihna thawnthu mawlh kha.

Kan zotlang ram nuam hi chhawrhpial run i iang e, kan tih ai chuan a iang zawk em aw ka ti zui vawng vawng.

Bramaputra ah hian hmanni mai khan lawng chesualah mi pathum an boral a, an ruang lah chu, Bangladesh lamah hmuh ani chauh. Lawngah pawh ka chuang ngam talo.

Tlai lam ni tla tur chuan Meghalaya ram mawi tak a chhun hring nghulh mai a, Far thing ding thelh sung mai kara Ni tla mai tur rawn lang iar siar thinte khan mawina ava nei em. Siamtu ropuina an tarlang chiang ngei mai. Sialton Official leh Dorothy, Kan Kawnkhawpui leh ****-i te ka ngaihtuah chhuak, hnuk a ulh a, lung aleng. A hrehawm a, a nuam si. sawi tur a tam a a tlem bawk si.

Mahse, mi ram awt mai lo a, kan ram hi mawi leh thianghlim nalh taka siam tur hian mawhphurtu kan ni si a. Kan khawpui chhung plant leh a ruangam in din fuh lo tak hian Khawpui sawn kan mamawh ani tihte mi ngaihtuah thlen tir daih nia.!!